| Treguesi |
|
|
|
|
Fjalorėt e Rruzullit |
| |
|
Astronomi/Fizikė |
| |
|
Mjekėsi |
| |
|
Shoqėri |
| |
|
Qytetėrime |
| |
|
Natyra |
| |
|
Teknologji |
| |
|
|
Tė dhėna |
| | | |
| Kush ėshtė brenda?! | Tani janė, 42 vizitorė dhe 0 anėtar(ė) nė linjė.
| |
 | |
Natyra: Formimi i jetës: Kafsha e parë Data e botimit: Tuesday, 19 July 2005
Lėnda: Evolucioni biologjik
|
Për herë të parë fare, shkencëtarët besojnë se kanë mbledhur dëshmi të konsiderueshme që të drejtonë tek një grup i vetëm krijesash kafshore prej të cilave rrodhën të gjithë kafshët, përfshirë edhe njerëzit. Studiues si Cristina Diaz dhe Mitch Sogin mendojnë se ky grup janë sfungjerët.
Sfungjerët, anëtarë të phylum (trungut) Porifera, konsiderohen sot si trungu më i vjetër kafshësh që jetojnë akoma. Emri Porifera do të thotë "porepasës" latinisht.
Dikur të konsideruara si bimë, sfungjerët nxjerrin në pah tipare të veçanta "kafshërore" -- si qeliza sportive të shumëfishspecializuara që punojnë së bashku dhe komunikojnë me njëra-tjetrën në një mënyrë të veçantë kafshërore. Ata janë kafshët e vetme të cilat nëse copëtohen deri në nivelin e hojëzave të tyre janë në gjendje që në mënyrë mrekullore të ngjisin sërish vetveten dhe të kthehen sërish në jetë. Këto krijesa që në pamje duken të pajetë janë gjithashtu pompa të shkëlqyera që filtrojnë tonelata me ujë vetëm për të vjelur disa grima ushqimi mikroskopik.
Po nga e dimë ne se sfungjerët janë stërgjyshërit tanë ? Ka dalur që të gjithë organizmat në gjenet e tyre bartin të dhëna mbi historinë e tyre evolucionare -- një grupazh të veçantë ndryshimesh të përvetësuara gjenetike të përcjellura përmes brezash të panumërt. Ky fakt lejoi Mitch Sogin të krahasojë dhe ballafaqojë grupazhe të caktuara diferencash gjenetike ndër kafshë.
Sogin e kreu zbulimin e tij duke shkëputur DNA nga një sfungjer dhe hetuar një gjen të përbashkët për të gjithë kafshët. Pas sekuencimit me kujdes të këtij gjeni, ai krahasoi sekuencën e nukleotideve të tij (të përfaqësuar nga germa) me atë të të njëjtit gjen në kafshët e tjera si krimbat, gjitarët, insektet etj.. Një ndryshesë e vogël e këtij gjeni ndër grupe të ndryshme kafshësh do të thonte se këto grupe kanë lidhje të afërta ndërsa ndryshesat e mëdha do të përfaqësonin një lidhje më të largët. Pasi i krahasoi të gjitha grupet, Sogin piketoi një pemë familjeje të evolucionit, duke ditur që kafshët në bazën e pemës do të ishin stërgjyshërit tanë më të vjetër. Ai zbuloi se sfungjerët me të vërtetë, ishin grupi më bazor që duhet të kenë hedhur themelet për tërë jetën kafshore që ndoqi. "Sfungjeri ishte kafsha e parë e skicuar gjenetikisht për t'u përhapur," thotë Sogin. "Të gjithë kafshët janë të bazuara në të njëjtën skicë."
Përgatiti : Alvin Ekmekçiu Burimi: amerikania PBS/The shape of life Vë re! Ky shkrim nuk lejohet të kopjohet dhe të përdoret për qëllime komerciale (fitimprurëse). Mbi lejet e përdorimit të shkrimeve të © Rruzull.net lexo këtu.
|
|
| |
| Vlerėso shkrimin | Nota mesatare: 3.61 Votues: 13

| |
|
Re: Formimi i jet?s: Kafsha e par (Nota: 1) nga realitetiweb - Thursday, 29 September 2005 (Tė dhėnat e anėtarit | Dėrgo njė Mesazh) http://realiteti.bravehost.com | ?sht? shum? normale q? trupi i njeriut t? ket? disa ngjashm?ri molekulare me qeniet tjera t? gjalla, sepse t? gjitha jan? t? p?rb?ra nga molekulat e nj?jta, t? gjitha e p?rdorin ujin dhe atmosfer?n e nj?jt? dhe t? gjitha konsumojn? ushqim q? p?rb?het nga molekulat e nj?jta. Pa dyshim, metabolizmet dhe strukturat gjenetike t? tyre duhet t?i ngjajn? nj?ra-tjetr?s. Mir?po, kjo nuk ?sht? d?shmi se k?to gjallesa evoluan nga nj? paraardh?s i p?rbashk?t.
Ky material i p?rbashk?t nuk ?sht? rezultat i evolucionit, por i dizejnimit t? p?rbashk?t, pra, i krijimit me plan t? nj?jt?.
K?t? mund ta shpjegojm? me nj? shembull: t? gjitha nd?rtimet n? bot? b?hen me materiale t? ngjashme: tulla, hekur, ?imento, etj. Por, kjo nuk do t? thot? se k?to nd?rtesa evoluan nga nj?ra-tjetra. E nj?jta q?ndron edhe p?r qeniet e gjalla gjithashtu.
I shtojm? k?saj faktin se kompleksiteti i struktur?s s? qenieve t? gjalla nuk mund t? k
Lexo vazhdimin e kėtij mendimi tė dhėnė... |
|
|
|