Dije nė shqip Rruzull.net


Kėrko     

 Bėhu anėtar!Treguesi | Fjalor Gjermanisht-Shqip | Enciklopedia | Kuvendi | Kėndi yt  

Nė brendėsi tė Rruzull.net:

Bioinxhinieri
[ Bioinxhinieri ]

·Bimë të manipuluara gjenetikisht
·Lejohet klonimi për arsye shkencore
·Ndryshim gjenetik i mushkonjės pėr mposhtje tė malaries
·Kėrkesė pėr tė klonuar embrione njeriu nė Angli
·Bioetika dhe e ardhmja e njerėzimit
·Nanoteknologjia - revolucion i ri industrial
·Shkencėtarėt ''mėsojnė'' qelizat tė vetėveprojnė
·Qelizat zanafillėse mund tė ndėrtojnė organe tė reja

Treguesi

Fjalorėt e Rruzullit
 Enciklopedia e Rruzullit
 Gjermanisht-Shqip
 Fjalor etimologjik
Astronomi/Fizikė
 Gjithėsia
 Fizikė
 Dimensione shtesė
 Mė shpejtė se drita
 Sistemi Diellor
 Toka
 Hėna
 Marsi
· Jashtėtokėsor
· Astrologji
Mjekėsi
 Ndihma e shpejtė
 Sėmundje
 Sėm. ngjitėse
 Alergjitė
 Drogat
 Farmaceutikė
 Pyet mjekun (mbyllur)
· Mikroorganizmat
 Trupi i njeriut
 Organet e trupit
 Zemra
 Transplantime
 Mbipeshė
 Hormone
 Rėnia e flokėve
· Dhėmbėt
· Gjumi
· Shqisa
 Bioinxhinieri
 Gjenetikė
Shoqėri
 Njerėzit e hershėm
 Evolucioni i njeriut
 Evolucioni seksual
 Mbi seksin
 Pjellshmėri
 Krijimi i njeriut
 Foshnje
 Gra
 Meshkuj
 Gjinitė
 Familja
 Psikologji
 Vetėdija
 Truri
 Kujtesa
 Gėnjeshtrat
 Mėrzia
 Sociologji
 Drejtėsi
 Politikė
 Fe
 Besėtytni
· 
Qytetėrime
· Arkeologji
 Arkitekturė e Lashtė
 Arkitekturė Moderne
 Kulturė
 Art
 Popuj/Gjuhė
 Shqipja
 Hist. e Shqipėrisė
 Atdheu nė shifra
 Histori
 Ushtri
 Aero-luftarakė
 Spiunazh
 Terrorizmi
Natyra
 Krijimi i jetės
 Kimi
 Diamanti
 Evolucioni biologjik
 Paleontologji
 Kafshė
· Liqene shqiptare
· Klima
· Matematikė
Teknologji
 Telekomunikim
 Kompjuter
 Internet
 Fluturim
 Leonardo Da Vinci

Tė dhėna
 Dėrgo njė shkrim
 A mund tė shkruaj ?
 Mbi Rruzull.net
 Tregoja dikujt
 Merr titujt e Rruzullit
 Arkivi
 Lėndėt
 Kuvendi
 Pyetėsorė
 Top 10
 Kėrko
· Lidhje
· Kėndi Yt
 Pėrshtypjet
 Na shkruaj
 Numėruesi

Kush ėshtė brenda?!
Tani janė, 30 vizitorė dhe 0 anėtar(ė) nė linjė.


  
Astronomi: Paradokset e udhëtimit ndër kohë
Data e botimit: Friday, 19 November 2004
Lėnda: Më shpejtë se drita
Më shpejtë se dritaTa marrim sikur problemet inxhenierike mund të tejkalohen, prodhimi i një makine kohe do të hapte një kuti Pandore paradoksesh shkakësore. Merr për shembull udhëtuesin ndër kohë i cili shkon në të shkuarën dhe vret të ëmën e vet kur ajo ishte vajzë e re. Nëse vajza vdes, ajo nuk mund të bëhet e ëma e udhëtuesit. Por nëse udhëtuesi kohor nuk do të kishte lindur kurrë, ai nuk mund të shkonte në të shkuarën dhe të vriste të ëmën.

Vijon nga Udhëtim ndër kohë përmes krimbvrimash
Paradokse të këtij lloji dalin kur udhëtuesi kohor përpiqet të ndryshojë të shkuarën, diçka që duket se është e pamundur. Por kjo nuk e ndalon dikë të jetë pjesë e së shkuarës. Ta zëmë sikur udhëtuesi kohor kthehet në të shkuarën dhe shpëton një vajzë që do të vritej, dhe kjo vajzë rritet dhe bëhet e ëma e tij. Qarku shkakësor është tashmë i pajtueshëm me vetveten dhe jo më paradoksal. Pajtueshmëria shkakësore mund të vëjë kufizime mbi çfarë është në gjendje të bëjë një udhëtues kohor, por nuk përjashton vetë udhëtimin në kohë.

Paradokse të këtij lloji dalin kur udhëtuesi kohor përpiqet të ndryshojë të shkuarën, diçka që duket se është e pamundur. Por kjo nuk e ndalon dikë të jetë pjesë e së shkuarës. Ta zëmë sikur udhëtuesi kohor kthehet në të shkuarën dhe shpëton një vajzë që do të vritej, dhe kjo vajzë rritet dhe bëhet e ëma e tij. Qarku shkakësor është tashmë i pajtueshëm me vetveten dhe jo më paradoksal. Pajtueshmëria shkakësore mund të vëjë kufizime mbi çfarë është në gjendje të bëjë një udhëtues kohor, por nuk përjashton vetë udhëtimin në kohë.

Stifėn Houking
Stephen W. Hawking
Edhe sikur udhëtimi në kohë të mos ishte paradoksal në parim, është pa dyshim diçka e llahtarshme. Ta zëmë se një udhëtues kohor kërcen një vit në të ardhmen dhe lexon mbi një teoremë të re matematikore në një botim të të ardhmes të një reviste shkencore. Ai merr shënim hollësirat, kthehet në kohën e vet dhe ia mëson teoremën një studenti i cili e shkruan tek revista shkencore në fjalë. Shkrimi është, natyrisht, pikërisht ai që lexoi udhëtuesi kohor. Lind pyetja; Nga erdhën të dhënat mbi teoremën ? Jo nga udhëtuesi kohor, sepse ai e lexoi atë, por as prej studentit, i cili e mësoi prej udhëtuesit kohor. Të dhënat duken të kenë lindur nga asgjëja, në mënyrë të paarsyetueshme.

Pasojat tuhafe të udhëtimit ndër kohë kanë bërë disa shkencëtarë të hedhin poshtë këtë nocion në mënyrë të prerë. Stephen W. Hawking i University of Cambridge (Universiteti i Kembrixhit) ka propozuar një "supozim të mbrojtjes së kronologjisë", i cili do të nxirrte jashtë ligjit qarqet shkakësore. Meqënëse Teoria e Relativitetit njihet të lejojë qarqet shkakësore, mbrojtja e kronologjisë do të kërkonte ndonjë faktor tjetër që të ndërhynte për të parandaluar udhëtimin për të shkuarën. Një faktor i tillë mund të ishin proceset kuantike. Prania e një makine kohe do të lejonte grimcat të qarkullonin në të shkuarën e vet. Llogaritjet të lënë të kuptosh se çrregullimi rrjedhonjës do të bëhet vetë-përforcues, duke krijuar një shkulm të arratisur energjie i cili do të prishte krimbvrimën.

Mbrojtja kronologjike është akoma një hamendje, kështu që udhëtimi ndër kohë mbetet një mundësi. Një zgjidhje përfundimtare të këtij problemi ndoshta do të merrnim vetëm kur të bashkoheshin me sukses teoritë e mekanikës kuantike dhe gravitacionit, ndoshta përmes një teorie si ajo e fillit apo shtesës së saj, të ashtuquajturës teori M. Ka mundësi që brezi tjetër i përshpejtuesve të grimcave do të jetë në gjendje të krijojë krimbvrima nënatomike të cilat mbijetojnë aq gjatë saqë t'u mundësojë grimcave në afërsi të kryejnë qarkullime shkakësore ikanake. Kjo do të ndryshonte përgjithmonë kuadrin e realitetit fizik.



Përgatiti : Alvin Ekmekçiu
Burimi: How to Build a Time Machine, Paul Davies, Scientific American, numri i shtatorit 2002
Vë re! Ky shkrim nuk lejohet të kopjohet dhe të përdoret për qëllime komerciale (fitimprurëse). Mbi lejet e përdorimit të shkrimeve të © Rruzull.net lexo këtu.



Shkrimet mė tė fundit mbi kėtė lėndė

   Paradokset e udhëtimit ndër kohë
   Udhėtim ndėr kohė pėrmes krimbvrimash
   Udhëtim prapa në kohë
   Makina e Kohës: Përpara në të ardhmen
   Tė shtrembėrosh hapėsirėn: Energjia negative
   Tė udhėtosh pėr nė anėn tjetėr tė Gjithėsisė
   Udhėtim pėrpara nė kohė ?
   Përmes Gjithësisë me shpejtësi më të madhe se t&eu


 
Kanė tė bėjnė..
· makine kohe
· kuti Pandore
· Udhëtim ndër kohë përmes krimbvrimash
· tuhaf
· Stephen W. Hawking
· shkulm
· mekanikës kuantike
· teorie si ajo e fillit
· How to Build a Time Machine
· © Rruzull.net lexo këtu
· Teoria e Relativitetit
· shpejtėsia e dritės
· anije kozmike
· kohė
· krimbvrimė
· gravitacion
· dritë
· Kėrko tek lėnda: Më shpejtë se drita


Shkrimi mė i lexuar mbi Më shpejtë se drita:
Paradokset e udhëtimit ndër kohë


Vlerėso shkrimin
Nota mesatare: 4.2
Votues: 15


Vlerėso kėtė shkrim duke i dhėnė njė ēmim nė yje; nga njė deri nė pesė.

I Shkėlqyeshėm
Shumė i Mirė
I Mirė
I zakonshėm
Pa vlerė


Mundėsitė

 Faqe e Stampueshme Faqe e Stampueshme


"Paradokset e udhëtimit ndër kohë" | Kyēu/Krijo llogari | 0 Komente
Komentet janė pronė e kujt i bėn. Rruzull.net nuk ėshtė pėrgjegjės mbi pėrmbajtjen e tyre.

Anėtarėsohu pėr tė lėnė komente mbi kėtė shkrim
Shkrimet e revistës Rruzull nuk lejohen të përdoren për qëllime komerciale (fitimprurëse). Për të mos u shpërdoruar në këtë mënyrë nuk mund as të kopjohen për t'u vendosur diku tjetër në internet përveç rasteve të veçanta kur kjo është lejuar nga Rruzull.net.
Mund t'i shkruani Rruzull.net këtu.
Të gjitha të drejtat e këtyre faqeve, shkrimeve origjinale, përmbledhjeve nga burime të huaja, përkthimeve, shqipërimeve (përveç fotografive dhe përmbledhjeve të mbështetura në material në shqip) i takojnë Rruzull.net © 2000-2006.
PHP-Nuke Copyright © 2005 by Francisco Burzi. This is free software, and you may redistribute it under the GPL. PHP-Nuke comes with absolutely no warranty, for details, see the license.
Faqe e nxjerrė nė: 0.25 sekonda