Në mënyrë që të mos kisha nevojë të bëja të njëjtat hulumtime për të njëjtën fjalë, vendosa t'i mbledh përfundimet. Kështu me ndihmën e një programi të quajtur Babylon Builder nisa të krijoj nga fillimi i dhjetorit 2003 një fjalor personal elektronik gjermanisht-shqip. Këtë fjalor (si dhe disa fjalorthë të tjerë) e kam në kompjuterin tim dhe e shfrytëzoj herë pas here si dhe duke e pasuruar me terma apo shpjegime të reja.

Para disa kohësh, me rritjen e numrit të termave të fjalorit, më lindi ideja që ta ndaj këtë fjalor edhe me lexuesit e Rruzullit apo shfletuesit e tjerë të internetit. Problemi qëndronte në atë që si të mundja në rradhë të parë të zbërtheja një fill të ndërtuar me Babylon Builder dhe mës pas të ndërtoja një modul për Php-Nuke, sistemin me faqe dinamike që përdor Rruzulli.

Hedhja e fjalorit në faqet e Rruzullit
Meqënëse fjalori ndodhet në faqet e Rruzullit atëherë është e kuptueshme që kam gjetur njëfarë zgjidhje dhe kjo në disa hapa të cilat po i shpjegoj për të tjerët që mund të duan të merren me punë të ngjashme.

Pas disa kohë kërkimesh arrita të gjej një modul për Php-Nuke të quajtur Dictionary Module i cili është në të vërtetë një fjalor shpjegues të termave angleze. Ideja ishte të zbrasja termat angleze dhe të fusja ato të fjalorit Gjermanisht-Shqip por futja e tyre një nga një është punë pa leverdi. Si do të mundja të fusja këtë fjalor kur të shtohej gjithnjë e më tepër numri i termave ?

Filli .gls (Glossary source file) nuk më ofronte shumë ndihmë për ndonjë shndërrim të mundshëm automatik të termave dhe përkthimit të tyre në mënyrë që lexohej nga një server që lexon formatin php. Për fat të mirë programi Babylon Builder ka një opcion që të lejon shikim e fjalorit si të ishte një faqe rrjeti (View as a webpage) prej së cilës mund të nxirrja diçka. Shfletuesit e internetit si Internet Explorer të japin mundësi të shohësh kodin html të faqes së rrjetit përmes opcionit View -> Source. Ishte pikërisht këtu në kod ku mund të bëja zëvendësimet përkatëse. Por programet e zakonshme redaktuese të tekstit që ka gjithkush në përdorim Notepad dhe Wordpad apo qoftë edhe Microsoft Word dhe Dreamweaver nuk më ofronin ato alternativa që më nevojiteshin prandaj m'u desh të bëja kërkime për programe të tjera ku hasa midis të tjerash në një program të quajtur Useful File Utilities. Dhe ishte pikërisht një plug-in, Batch Replacer, e këtij programi që më dha ndihmesën më të madhe. Ajo qëndronte në ndryshimin automatik të një teksti cilindo brenda parantezash të dhëna në diçka tjetër apo në asgjë.

P.sh.: të kthesh A#*#B në CD. Do të thotë se një varg, në mes të germave A dhe B si në AjsdkjfskdfB, me cilindo tekst që përmbajnë brenda tyre qoftë "jsdkjfskdf" apo diçka tjetër (të cilën e shprehim në #*# ku * qëndron për cilëndo shkronjë) mund ta shndërrojmë në një fjalë tjetër si CD.

Përparësi dhe mangësi
Fjalori është i papërpunuar. Diktuar nga vetë materiali që është zgjedhur për revistën Rruzull shumë prej fjalëve që gjenden në këtë fjalor nuk gjenden në fjalorët e tjerë ndonëse të mëdhenj. Njëkohësisht mund të mos gjenden në këtë fjalor disa fjalë elementare, për të cilat nuk ma ka diktuar nevoja të merrem me to. Për këtë arsye fjalori mund t'i hyjë më tepër në punë atyre që kanë disa njohuri paraprake mbi gjermanishten.

Në fjalorin origjinal të punuar me Babylon Builder kam vendosur emrat të shoquara me përemrat lidhorë të tyre der, die, das që për shkaqe teknike nuk munda t'i vendos në këtë fjalor online. Poashtu nuk munda të vendos në trajtën e paraqitur në internet as format e ndryshme në të cilat mund të hasej fjala në fjali që mund ta bënte më të lehtë kërkimin për një fjalë të caktuar.

Nevojitet ndihmë nga programues me më tepër përvojë
Nevojitet ndryshimi i modulit Dictionary Module që është përdorur për fjalorin Gjermanisht-Shqip në atë mënyrë që të përveç opcioneve të deritanishme të kërkimit - me saktësi, nis me, mbaron me, përmban - të shtohet para së gjithash edhe një tjetër që të bëjë të mundur kërkimin në shpjegimin shqip të fjalëve, duke e bërë fjalorin të kërkueshem edhe nga ana e kundërt pra shqip-gjermanisht.

Gjithashtu të ishte e mundur mbledhja e fjalëve për të cilat lexuesit kanë kërkuar më tepër në mënyrë që të mund t'i shtoja më pas.

Nëse je në gjendje të ndihmosh vullnetarisht mbi këtë mund t'i shkruash Rruzullit këtu

Plane për të ardhmen
Përmenda që po punoj paralelisht me disa fjalorthë të tjerë nga gjuhët që kuptoj në shqip dhe njëri prej të cilëve është ai Suedisht-Shqip i cili, po të vazhdoj me ritmin e deritanishëm, mund të marrë përmasat e këtij Gjermanisht-Shqip dikur nga vjeshta 2004.

Akoma më i zhvilluar është fjalorthi Anglisht-Shqip por këtë të fundit nuk kam plane për ta hedhur në internet pasi është i bazuar në fjalorin e Ectaco's dhe ndryshimet që i kam bërë unë janë akoma në përqindje tepër të vogël.

Fjalori Gjermanisht-Shqip do të pasurohet herë pas herë pas shtimit të 100 fjalëve të reja në fjalorin në kompjuterin tim. Ndoshta në të ardhmen do të merrte pjesë edhe im atë, Ali Ekmekçiu, në pasurimin e këtij fjalori online. Pas një pune më tepër se 30 vjeçare ai ka arritur së bashku me Nazmie Behushin të botojnë një fjalor Shqip-Gjermanisht me rreth 25 000 fjalë (botimet Toena) si dhe një libër bisedimesh shqip-anglisht-gjermanisht (fatkeqësisht janë nxjerrë në treg në trojet shqiptare kopje të jashtëligjshme të këtij libri të dytë, pa pëlqimin dhe dijeninë e autorëve. Një libër në të cilin nuk tregohet emri i shtëpisë botuese është gjithmonë një kopje e jashtëligjshme).

Burimet ndihmëse
Më poshtë mund të lexohet një listë e burimeve ndihmëse për ndërtimin e fjalorit Gjermanisht - Shqip Online:

- LEO - Link Everything Online, Informatik der Technischen Universität München
- Wortschatz Lexicon
- English-Albanian Online Dictionary, Ectaco Online Dictionaries
- Norstedts Tysk-Svenska Ordbok
- Duden, Universal Wörterbuch
- Svenskt-Albanskt Lexikon / Fjalor Suedisht-Shqip, Lexin, Sadulla Zendeli
- Fjalor Gjermanisht - Shqip / Deutsch - Albanisches Wörterbuch, Ali Dhrimo
- Fjalor Gjermanisht - Shqip, Zef Simoni
- Fjalor Shqip - Gjermanisht / Albanisch - Deutsches Wörterbuch, Ali Ekmekçiu, Nazmie Behushi
- Babylon German-English
- The Collins Large German Dictionary © 1999 HarperCollins Publishers
- English-German Online Dictionary, Ectaco Online Dictionaries
- German English Dictionary, TU Chemnitz
- Bonniers Compact Lexicon 2001
- Wikipedia

Përgatiti: Alvin Ekmekçiu