Pas Enciklopedisė sė parė shqipe nė internet dhe njė fjalorthi me Prejardhjen e Fjalėve Shqipe tani nė faqet e Rruzullit gjendet pėr pėrdorim falas, drejtpėrdrejt nė internet, fjalori i parė Gjermanisht - Shqip Online (Deutsch - Albanisches Wörterbuch).
Gjatė shfrytėzimit tė materialiave nė gjuhėn gjermane pėr tė pėrgatitur shkrimet pėr revistėn e dijeve Rruzull.net mė ka lindur nevoja, i diktuar pikėrisht nga materiali, tė kėrkoj pėr terma mė tė pėrshtashme shqipe qė i korrespondonin kuptimit tė termave gjermane nė fjalitė e dhėna. Duke mos u mjaftuar me fjalėn korresponduese shqipe qė mė binte mua ndėrmend pėr njė term gjerman, bėja dhe bėj hulumtime nė burimet qė kam cekur mė poshtė nė kėrkim tė fjalės mė tė pėrshtatshme.
Nė mėnyrė qė tė mos kisha nevojė tė bėja tė njėjtat hulumtime pėr tė njėjtėn fjalė, vendosa t'i mbledh pėrfundimet. Kėshtu me ndihmėn e njė programi tė quajtur Babylon Builder nisa tė krijoj nga fillimi i dhjetorit 2003 njė fjalor personal elektronik gjermanisht-shqip. Kėtė fjalor (si dhe disa fjalorthė tė tjerė) e kam nė kompjuterin tim dhe e shfrytėzoj herė pas here si dhe duke e pasuruar me terma apo shpjegime tė reja.
Para disa kohėsh, me rritjen e numrit tė termave tė fjalorit, mė lindi ideja qė ta ndaj kėtė fjalor edhe me lexuesit e Rruzullit apo shfletuesit e tjerė tė internetit. Problemi qėndronte nė atė qė si tė mundja nė rradhė tė parė tė zbėrtheja njė fill tė ndėrtuar me Babylon Builder dhe mės pas tė ndėrtoja njė modul pėr Php-Nuke, sistemin me faqe dinamike qė pėrdor Rruzulli.
Hedhja e fjalorit nė faqet e Rruzullit
Meqėnėse fjalori ndodhet nė faqet e Rruzullit atėherė ėshtė e kuptueshme qė kam gjetur njėfarė zgjidhje dhe kjo nė disa hapa tė cilat po i shpjegoj pėr tė tjerėt qė mund tė duan tė merren me punė tė ngjashme.
Pas disa kohė kėrkimesh arrita tė gjej njė modul pėr Php-Nuke tė quajtur Dictionary Module i cili ėshtė nė tė vėrtetė njė fjalor shpjegues tė termave angleze. Ideja ishte tė zbrasja termat angleze dhe tė fusja ato tė fjalorit Gjermanisht-Shqip por futja e tyre njė nga njė ėshtė punė pa leverdi. Si do tė mundja tė fusja kėtė fjalor kur tė shtohej gjithnjė e mė tepėr numri i termave ?
Filli .gls (Glossary source file) nuk mė ofronte shumė ndihmė pėr ndonjė shndėrrim tė mundshėm automatik tė termave dhe pėrkthimit tė tyre nė mėnyrė qė lexohej nga njė server qė lexon formatin php. Pėr fat tė mirė programi Babylon Builder ka njė opcion qė tė lejon shikim e fjalorit si tė ishte njė faqe rrjeti (View as a webpage) prej sė cilės mund tė nxirrja diēka. Shfletuesit e internetit si Internet Explorer tė japin mundėsi tė shohėsh kodin html tė faqes sė rrjetit pėrmes opcionit View -> Source. Ishte pikėrisht kėtu nė kod ku mund tė bėja zėvendėsimet pėrkatėse. Por programet e zakonshme redaktuese tė tekstit qė ka gjithkush nė pėrdorim Notepad dhe Wordpad apo qoftė edhe Microsoft Word dhe Dreamweaver nuk mė ofronin ato alternativa qė mė nevojiteshin prandaj m'u desh tė bėja kėrkime pėr programe tė tjera ku hasa midis tė tjerash nė njė program tė quajtur Useful File Utilities. Dhe ishte pikėrisht njė plug-in, Batch Replacer, e kėtij programi qė mė dha ndihmesėn mė tė madhe. Ajo qėndronte nė ndryshimin automatik tė njė teksti cilindo brenda parantezash tė dhėna nė diēka tjetėr apo nė asgjė. P.sh.: tė kthesh A#*#B nė CD. Do tė thotė se njė varg, nė mes tė germave A dhe B si nė AjsdkjfskdfB, me cilindo tekst qė pėrmbajnė brenda tyre qoftė "jsdkjfskdf" apo diēka tjetėr (tė cilėn e shprehim nė #*# ku * qėndron pėr cilėndo shkronjė) mund ta shndėrrojmė nė njė fjalė tjetėr si CD.
Pėrparėsi dhe mangėsi
Fjalori ėshtė i papėrpunuar. Diktuar nga vetė materiali qė ėshtė zgjedhur pėr revistėn Rruzull shumė prej fjalėve qė gjenden nė kėtė fjalor nuk gjenden nė fjalorėt e tjerė ndonėse tė mėdhenj. Njėkohėsisht mund tė mos gjenden nė kėtė fjalor disa fjalė elementare, pėr tė cilat nuk ma ka diktuar nevoja tė merrem me to. Pėr kėtė arsye fjalori mund t'i hyjė mė tepėr nė punė atyre qė kanė disa njohuri paraprake mbi gjermanishten.
Nė fjalorin origjinal tė punuar me Babylon Builder kam vendosur emrat tė shoquara me pėremrat lidhorė tė tyre der, die, das qė pėr shkaqe teknike nuk munda t'i vendos nė kėtė fjalor online. Poashtu nuk munda tė vendos nė trajtėn e paraqitur nė internet as format e ndryshme nė tė cilat mund tė hasej fjala nė fjali qė mund ta bėnte mė tė lehtė kėrkimin pėr njė fjalė tė caktuar.
Nevojitet ndihmė nga programues me mė tepėr pėrvojė
Nevojitet ndryshimi i modulit Dictionary Module qė ėshtė pėrdorur pėr fjalorin Gjermanisht-Shqip nė atė mėnyrė qė tė pėrveē opcioneve tė deritanishme tė kėrkimit - me saktėsi, nis me, mbaron me, pėrmban - tė shtohet para sė gjithash edhe njė tjetėr qė tė bėjė tė mundur kėrkimin nė shpjegimin shqip tė fjalėve, duke e bėrė fjalorin tė kėrkueshem edhe nga ana e kundėrt pra shqip-gjermanisht.
Gjithashtu tė ishte e mundur mbledhja e fjalėve pėr tė cilat lexuesit kanė kėrkuar mė tepėr nė mėnyrė qė tė mund t'i shtoja mė pas.
Nėse je nė gjendje tė ndihmosh vullnetarisht mbi kėtė mund t'i shkruash Rruzullit kėtu
Plane pėr tė ardhmen
Pėrmenda qė po punoj paralelisht me disa fjalorthė tė tjerė nga gjuhėt qė kuptoj nė shqip dhe njėri prej tė cilėve ėshtė ai Suedisht-Shqip i cili, po tė vazhdoj me ritmin e deritanishėm, mund tė marrė pėrmasat e kėtij Gjermanisht-Shqip dikur nga vjeshta 2004.
Akoma mė i zhvilluar ėshtė fjalorthi Anglisht-Shqip por kėtė tė fundit nuk kam plane pėr ta hedhur nė internet pasi ėshtė i bazuar nė fjalorin e Ectaco's dhe ndryshimet qė i kam bėrė unė janė akoma nė pėrqindje tepėr tė vogėl.
Fjalori Gjermanisht-Shqip do tė pasurohet herė pas herė pas shtimit tė 100 fjalėve tė reja nė fjalorin nė kompjuterin tim. Ndoshta nė tė ardhmen do tė merrte pjesė edhe im atė, Ali Ekmekēiu, nė pasurimin e kėtij fjalori online. Pas njė pune mė tepėr se 30 vjeēare ai ka arritur sė bashku me Nazmie Behushin tė botojnė njė fjalor Shqip-Gjermanisht me rreth 25 000 fjalė (botimet Toena) si dhe njė libėr bisedimesh shqip-anglisht-gjermanisht (fatkeqėsisht janė nxjerrė nė treg nė trojet shqiptare kopje tė jashtėligjshme tė kėtij libri tė dytė, pa pėlqimin dhe dijeninė e autorėve. Njė libėr nė tė cilin nuk tregohet emri i shtėpisė botuese ėshtė gjithmonė njė kopje e jashtėligjshme).
Burimet ndihmėse
Mė poshtė mund tė lexohet njė listė e burimeve ndihmėse pėr ndėrtimin e fjalorit Gjermanisht - Shqip Online:
- LEO - Link Everything Online, Informatik der Technischen Universität München
- Wortschatz Lexicon
- English-Albanian Online Dictionary, Ectaco Online Dictionaries
- Norstedts Tysk-Svenska Ordbok
- Duden, Universal Wörterbuch
- Svenskt-Albanskt Lexikon / Fjalor Suedisht-Shqip, Lexin, Sadulla Zendeli
- Fjalor Gjermanisht - Shqip / Deutsch - Albanisches Wörterbuch, Ali Dhrimo
- Fjalor Gjermanisht - Shqip, Zef Simoni
- Fjalor Shqip - Gjermanisht / Albanisch - Deutsches Wörterbuch, Ali Ekmekēiu, Nazmie Behushi
- Babylon German-English
- The Collins Large German Dictionary © 1999 HarperCollins Publishers
- English-German Online Dictionary, Ectaco Online Dictionaries
- German English Dictionary, TU Chemnitz
- Bonniers Compact Lexicon 2001
- Wikipedia
Pėrgatiti: Alvin Ekmekēiu
|