|
Natyra: Diamanti, si çmohet ai Nga Inxh. Saimir Lolja - Monday, 08 December 2003
|
 Diamantët gjenden në të gjitha ngjyrat e ylberit, nga gurët e çmuar të tejdukshëm e pa ngjyrë deri tek ato me ngjyrë të zezë. Gurët e çmuar me ngjyrë të kuqe dhe të gjelbër janë me të vërtetë shumë të rrallë dhe arrijnë çmimet më të larta botërore.
Ngjyra më e mirë për një diamant pa ngjyrë është në fakt mungesa e ngjyrës. Megjithatë, këta gurë të çmuar janë deri diku të rrallë dhe shumica (rreth 80 %) e diamantëve të gjetur janë të cilësisë industriale. Ato që janë të përshtashëm për zbukurime dhe bizhuteri (rreth 20 %) kanë pak zverdhim për shkak të pranisë së sasive të vogla të azotit. Pra sa më i bardhë të jetë guri i çmuar aq më i lartë është çmimi i tij dhe sa më i madh të jetë diamanti aq më i madh është çmimi për karat (ct) të tij. Për çdo karat (ct) diamant të përgatitur për bizhuteri, rreth 250 ton mineral kimberlit, që përmban diamante, duhet nxjerrë nga miniera.
Mënyrat kryesore të shkallzimit të ngjyrimit të diamantit jepen edhe të krahasuara njëra me tjetrën në tabelën e mëposhtme. Këto shkallzime vijnë prej emrave të qendrave udhëheqëse në vlersimin e guarve të çmuar, të cilët janë: Instituti Amerikan i Gurëve të Çmuar (GIA, Gemological Institute of America), Shoqata Amerikane e Gurëve të Çmuar (AGS, American Gem Society), Konfederata Ndërkombëtare e Bizhuterive, Argjendarive, Diamanteve dhe Gurëve të Çmuar (CIBJO, Confederation International de la Bijouterie, Joaillerie, Orfevrierie des Diamantes, Perles et Pierres).
|
GIA
|
AGS
|
CIBJO
|
|
D
|
Pa ngjyrë
|
0
|
>
jashtëzakonisht i bardhë
|
|
E
|
Pa ngjyrë
|
1
|
jashtëzakonisht i bardhë
|
|
F
|
Pa ngjyrë
|
2
|
> i bardhë i pazakontë
|
|
G
|
Pothuaj pa ngjyrë
|
3
|
i bardhë i pazakontë
|
|
H
|
Pothuaj pa ngjyrë
|
4
|
i bardhë
|
|
I
|
Pothuaj pa ngjyrë
|
5
|
i bardhë me hije ngjyre
|
|
J
|
Pothuaj pa ngjyrë
|
5
|
i bardhë me hije ngjyre
|
|
K
|
E zverdhur
|
6
|
i bardhë i ngjyrosur
|
|
L
|
E zverdhur
|
6
|
i bardhë i ngjyrosur
|
|
M
|
E zverdhur
|
7
|
me ngjyrë të venitur
|
|
N
|
E verdhë shumë e lehtë
|
7
|
me ngjyrë të venitur
|
|
O
|
E verdhë shumë e lehtë
|
8
|
me ngjyrë të venitur
|
|
P
|
E verdhë shumë e lehtë
|
8
|
me ngjyrë të venitur
|
|
Q
|
E verdhë shumë e lehtë
|
8
|
me ngjyrë të venitur
|
|
R
|
E verdhë shumë e lehtë
|
9
|
me ngjyrë të venitur
|
|
S
|
E verdhë e lehtë
|
9
|
me ngjyrë të venitur
|
|
T
|
E verdhë e lehtë
|
9
|
me ngjyrë të venitur
|
|
U
|
E verdhë e lehtë
|
9
|
me ngjyrë të venitur
|
|
V
|
E verdhë e lehtë
|
10
|
me ngjyrë të venitur
|
Fluoresencë do të thotë dhënie drite nga një trup që bombardohet nga grimca të atilla si elektronet ose nga rrezatimi. Kështu nëse diamanti goditet nga rrezet ultravjollcë do të shihet një flakërim ngjyrë blu prej tij. Fluoresenca e fortë mund ta ulë çmimin e diamantit ngaqë i jep pamje të lehtë të mjegullt, por në disa raste mund ta ngrejë ngjyrën me një shkallë për syun e zbuluar ngaqë i jep më shumë bukuri atij. Fluoresenca është një faktor që varet nga mendimi vetjak se sa ndriçues duhet të jetë trupi i diamantit në kushte të tilla. Më poshtë jepen shkurtimet dhe kuptimet e tyre në lidhje me fluoresencën që shoqërojnë raportin vlerësues të diamantit:
N, NO, NON - Pa fluoresencë
F, FB, FT, FA - Fluoresencë blu e venitur
SL, SLB, SLT - Fluoresencë e lehtë
M, MO, ME, MD - Fluorescence mesatare
S, ST, STB, STG - Fluoresencë e fortë
E, EX, EXB, EF - Fluoresencë e skajshme
Shumica e diamanteve vlerësohen në bazë të shkallës së bardhësisë ose mungesës së ngjyrës. Thellbësisht, sa më e bardhë ose sa më e qartë të jetë ngjyra e diamantit, aq më e rrallë dhe e fortë është ndjenja pastërtisë dhe bukurisë së tij. Në përgjithësi, ndërsa sasia e ngjyrës së verdhë në gurët e çmuar rritet, vlera e diamantit zvoglohet derisa arrihen në ngjyrat e rralla ku çmimi hypën lart përsëri. Me përafërsi, për një diamant 1 – 1.5 ct të rrumbullakët dhe pa njolla të brendshme, çmimi bie 25 % kur lëvizet nga ngjyra D në atë E, me 10 % më shumë për çdo shtesë në shkallën e ngjyrës (F = - 35 %, G = - 45 %, H = - 55%) dhe me 5 % kur kalohet nga ngjyra H tek ajo I (= - 60%).
Në lidhje me prerjet, prerja më popullore e diamantëve është e ashtëquajtura Prerja e Shkëlqyer që i ka përpjestimet e saj të paramenduara që të arrihet xixëllimi dhe bukuria më e madhe. Kjo prerje përbëhet nga 58 faqe të krijuara mbi një diamant të rrumbullakët.
Përgatitur nga Saimir Lolja
Nën-Prof. Dr. PEng.
|
|
| |
| Vlerėso shkrimin | Nota mesatare: 3.86
Votues: 23
| |
|
